Krótka odpowiedź: pozew o rozwód składa się w sądzie okręgowym – co do zasady właściwym dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. Pozew musi zawierać dane stron, jasno sformułowane żądania (rozwód, wina, sprawy dzieci) i uzasadnienie. Dołącza się do niego m.in. odpis aktu małżeństwa, akty urodzenia dzieci i odpis pozwu dla małżonka. Opłata sądowa wynosi 600 zł.
Dobrze przygotowany pozew to połowa sukcesu: przyspiesza sprawę, chroni Twoje interesy i sprawy dzieci, a przy okazji Twoją prywatność. Poniżej opisuję, co powinno się w nim znaleźć, jakie dokumenty przygotować i jakich błędów unikać.
Gdzie złożyć pozew o rozwód?
Sprawy o rozwód rozpoznają sądy okręgowe. Właściwy jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka lub stale przebywa. Jeśli nie – pozew składa się w sądzie miejsca zamieszkania małżonka pozwanego, a gdy i tej podstawy brak – w sądzie miejsca zamieszkania osoby składającej pozew.
Przykład: małżonkowie mieszkali razem w Łodzi, a po rozstaniu jedno z nich nadal mieszka w Łodzi. Pozew składa się do Sądu Okręgowego w Łodzi – nawet jeśli Ty przeprowadziłeś się już do innego miasta.
Pozew możesz złożyć w biurze podawczym sądu albo wysłać listem poleconym. Data nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest traktowana jak data złożenia w sądzie.
Co musi zawierać pozew o rozwód?
- Oznaczenie sądu – np. Sąd Okręgowy w Łodzi, z nazwą wydziału rozpoznającego sprawy rodzinne (warto ją sprawdzić na stronie sądu).
- Dane stron – imiona, nazwiska, adresy i numery PESEL powoda i pozwanego (jeśli PESEL małżonka jest Ci znany).
- Oznaczenie pisma – „Pozew o rozwód”.
- Żądania – czyli to, o co wnosisz (opisuję je niżej).
- Uzasadnienie – fakty wskazujące na zupełny i trwały rozkład pożycia: od kiedy nie prowadzicie wspólnego gospodarstwa, czy macie wspólne dzieci i kto się nimi zajmuje, jakie są Wasze dochody i potrzeby dzieci.
- Informację o próbie mediacji – czy małżonkowie próbowali porozumieć się poza sądem, a jeśli nie, dlaczego.
- Dowody – dokumenty, wnioski o przesłuchanie świadków, jeśli są potrzebne.
- Podpis i listę załączników.
Jakie żądania wpisać do pozwu?
W wyroku rozwodowym sąd i tak musi rozstrzygnąć kilka kwestii, dlatego warto od razu przedstawić w pozwie swoje stanowisko:
- rozwiązanie małżeństwa przez rozwód – bez orzekania o winie (gdy oboje małżonkowie tego chcą) albo z orzeczeniem o winie drugiego małżonka,
- władzę rodzicielską nad wspólnymi małoletnimi dziećmi – np. pozostawienie jej obojgu rodzicom i ustalenie miejsca zamieszkania dzieci,
- kontakty drugiego rodzica z dziećmi – ich częstotliwość i zasady,
- alimenty na dzieci – kwotę i termin płatności,
- sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, jeśli nadal w nim mieszkacie,
- ewentualnie alimenty dla siebie od małżonka, a także podział majątku wspólnego – jeśli jest prosty i nie opóźni sprawy.
Jeśli porozumieliście się co do dzieci, warto dołączyć porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktach. Sąd uwzględnia je, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka. Szerzej o opiece naprzemiennej piszę w artykule Piecza współdzielona – co zmieni się w opiece nad dzieckiem po rozwodzie?
Wnioski, o których wiele osób zapomina
- Wniosek o zabezpieczenie na czas trwania sprawy. Sprawa może potrwać kilka miesięcy lub dłużej. Wniosek o zabezpieczenie pozwala szybko uregulować alimenty, miejsce pobytu dzieci czy kontakty – zanim zapadnie wyrok.
- Żądanie wyłączenia jawności. Posiedzenia w sprawie o rozwód odbywają się przy drzwiach zamkniętych, jeżeli zażąda tego choćby jedna ze stron. Warto to zapisać już w pozwie.
- Wnioski dowodowe. Zwłaszcza przy alimentach: zaświadczenia o dochodach, rachunki za szkołę, leczenie i zajęcia dodatkowe dziecka.
Załączniki do pozwu – lista kontrolna
- Odpis aktu małżeństwa z urzędu stanu cywilnego (sądy najczęściej oczekują odpisu zupełnego).
- Odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci.
- Dokumenty dotyczące dochodów i kosztów – zaświadczenie o zarobkach, PIT, rachunki związane z utrzymaniem dzieci.
- Inne dowody – np. porozumienie rodzicielskie, korespondencja, dokumenty potwierdzające okoliczności rozkładu pożycia.
- Odpis pozwu wraz z załącznikami dla małżonka.
- Dowód uiszczenia opłaty sądowej 600 zł albo wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
- Pełnomocnictwo i dowód zapłaty opłaty skarbowej – jeśli działa w Twoim imieniu adwokat.
Krok po kroku – od decyzji do złożenia pozwu
- Ustal swoje cele. Co jest najważniejsze: szybkość, dzieci, mieszkanie, alimenty, a może orzeczenie o winie?
- Sprawdź, czy porozumienie jest możliwe. Zgodny wniosek o rozwód bez orzekania o winie i porozumienie w sprawie dzieci zwykle oznaczają jedną rozprawę.
- Zbierz dokumenty z listy powyżej.
- Przygotuj pozew – rzeczowo, bez opisywania wszystkich krzywd. Liczy się to, co jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy.
- Złóż pozew w biurze podawczym albo wyślij go listem poleconym i zachowaj potwierdzenie nadania.
- Czekaj na wezwanie – sąd doręczy pozew małżonkowi i wyznaczy termin rozprawy.
Najczęstsze błędy w pozwie o rozwód
- Zbyt emocjonalne uzasadnienie. Długi opis krzywd rzadko pomaga, za to zaognia konflikt i wydłuża sprawę.
- Pominięcie spraw dzieci. Brak stanowiska co do władzy rodzicielskiej, kontaktów i alimentów to częsty powód wezwań do uzupełnienia pozwu.
- Brak wniosku o zabezpieczenie, gdy dziecko lub Ty potrzebujecie pieniędzy od zaraz.
- Brak dowodów na koszty utrzymania dziecka – bez nich trudno uzyskać alimenty w oczekiwanej wysokości.
- Pochopne żądanie orzeczenia o winie bez dowodów – może wydłużyć sprawę o wiele miesięcy.
Najczęstsze pytania
Czy pozew o rozwód można złożyć bez adwokata?
Tak, nie ma obowiązku zastępstwa przez adwokata. Pomoc prawnika pozwala jednak uniknąć błędów formalnych i dobrze zabezpieczyć sprawy dzieci, mieszkania i finansów.
Czy małżonek musi zgodzić się na rozwód?
Nie. Sąd może orzec rozwód bez zgody drugiego małżonka, jeżeli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny, a drugi nie wyraża zgody – wtedy rozwód co do zasady nie jest dopuszczalny.
Co zrobić, jeśli nie znam adresu małżonka?
Należy to wskazać w pozwie i wykazać, że miejsce pobytu małżonka jest nieznane. Sąd może wtedy ustanowić dla niego kuratora, któremu doręcza się pisma.
Czy można wycofać pozew o rozwód?
Tak. Do rozpoczęcia rozprawy można cofnąć pozew bez zgody małżonka, później co do zasady potrzebna jest jego zgoda. Przy cofnięciu pozwu przed rozpoczęciem posiedzenia sąd zwraca połowę opłaty.
Czy mogę skorzystać z konsultacji, jeśli mieszkam poza Łodzią?
Tak. Pierwsza rozmowa i analiza sprawy są bezpłatne i mogą odbyć się online – przez wideorozmowę lub telefon – z dowolnego miejsca w Polsce.
Potrzebujesz pomocy?
Przygotuję pozew o rozwód lub odpowiedź na pozew, wnioski o zabezpieczenie i porozumienie w sprawie dzieci – dyskretnie i z jasnym planem działania. Zobacz, jak prowadzę sprawy rozwodowe. Zadzwoń: 698 654 748, napisz na WhatsApp lub skorzystaj z formularza kontaktowego.
Seria: rozwód i sprawy rodzinne
- Rozwód w Łodzi – jak przebiega sprawa i jak przejść przez nią spokojnie i dyskretnie
- Piecza współdzielona – co zmieni się w opiece nad dzieckiem po rozwodzie?
- Sprawy rodzinne – alimenty, kontakty, podział majątku
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r.